MAKALELER

Bilindiği üzere, gümrük işlem ve uygulamalarının kolaylaştırılması amacıyla Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen koşulları sağlayan, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilere talep etmeleri halinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından A, B veya C sınıfı onaylanmış kişi statü belgesi verilmekteydi.

2013 yılının dördüncü çeyrek ramları itibariyle 403.4 milyar ABD doları dış ticaret hacmine ulaşan Türkiye de % 50’lik bir paya sahip Onaylanmış Kişi Statü Belgesi sahibi firmalarının önemi ülke için aşikardır. Özellikle yüksek dış ticaret hacimleri ile A ve B statü belge sahibi firmalar sahip oldukları avantajla hem maliyet hem de hız avantajı ile yüksek rekabet şansına sahip olmaları ile doğru orantılı olarak ülkenin ticaret hacminin atmasında rol almalarının yanında artan dış ticaret hacmine rağmen gümrüklerde kısalan işlem süresi ile devlet kurumları açısından da gelişme olarak gözükmektedir. C sınıfı statü belge sahibi firmalar ise diğer iki sınıfa oranla düşük yetkilere sahip olmalarından dolayı daha az avantaj yakalamalarına rağmen diğer iki sınıf belge sahibi firma adedinin toplamı kadar firma C sınıfı statü belgesi sahibidir.  Diğer bir ifadeyle şuanda yaklaşık olarak, 900’ü aşkın C sınıfı belge sahibi firma varken 500’den fazla B sınıfı ve 400’den fazla da A sınıfı belge sahibi firma bulunmaktadır.

21 Mayıs 2014 de Resmi Gazete yayımlanan gümrük yönetmeliğinde değişiklik yapılana dair yönetmelik değişikliği ile 07/10/2009 tarihli ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğine aşağıdaki geçici madde eklenmiştir;

“A ve B sınıfı onaylanmış kişi statüsünün yürürlükten kaldırılması:
GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğinin 22 nci maddesi kapsamında düzenlenmiş olan tüm A sınıfı ve B sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgeleri 01/01/2017 tarihi itibariyle geri alınır ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılan A sınıfı ve B sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesine ilişkin yeni başvuru talepleri reddedilir. 01/01/2017 tarihinden önce geçerlilik süresi dolan A sınıfı ve B sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgelerine ilişkin güncelleme talepleri belge geçerlilik tarihi en geç 01/01/2017 olacak şekilde kabul edilir.”

Yapılan güncelleme ile yeterli şartlar sağlansa bile 21 Mayıs 2014 tarihinden itibaren A sınıfı ve B sınıfı Onaylanmış Kişi Statü Belgesi artık verilmeyecek, bu tarihten önce belge sahibi olan firmaların da belgelerinin 01/01/2017 tarihi itibariyle hükümsüz olacağı bildirilmiştir. İki senede bir yenilenmek zorunda olan statü belgeleri, A ve B sınıfı için 2017 yılına kadar yenilenmeye devam edecektir. C sınıfı belge içinse eski sistemin aynen geçerli olduğu, yeni başvurular ve belge yenileme taleplerinin ayı şekilde devam edeceği belirtilmiştir.

Türkiye'nin dış ticaret hacminde yüksek bir paya sahip olan onaylanmış kişi statü belgesi sahipleri ile muhtemel yeni taliplileri açısından son düzenlenmenin etkilerinin, yakın bir zamanda geri bildirimlerle ortaya çıkacağı gerçeği  biryana, bundan sonra A ve B sınıfı belge artık verilmeyeceği, yerine daha düşük özelliklere sahip C sınıfı belge alınabileceği, mevcut A ve B sınıfı statü belgesi firmaların da sahip oldukları belgeden dolayı avantajlarını 1 Ocak 2017 yılına kadar devam ettirebilecekleri gözükmektedir.

Merthan E. SEZER
06.06.2014